Hakim ve Savcılar Hakkında Soruşturma ve Kovuşturma Usulü
İÇİNDEKİLER
HAKİM VE SAVCILAR HAKKINDA SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA
USULÜ ............................................................................................................................ 4
I. GENEL OLARAK ..................................................................................................... 4
II. GÖREV SUÇU KAVRAMI ................................................................................. 10
III- GÖREV SUÇLARINDAN DOLAYI YAPILAN İHBAR VE ŞİKAYETLER
İLE İLGİLİ HAKİM VEYA SAVCI HAKKINDA ARAŞTIRMA,
SORUŞTURMA VE İNCELEME BAŞLATILMASI USULÜ VE İŞLEME
KONULMAMA KARARI ......................................................................................... 12
IV-HAKİM/SAVCILAR HAKKINDA ARAŞTIRMA, SORUŞTURMA VE
İNCELEME YAPILMASI .......................................................................................... 19
a. Araştırma ve İnceleme İşlemi (İhzari Soruşturma) ........................................ 20
b- Soruşturma İşlemleri ............................................................................................ 32
c- Kovuşturma Usul ve Esası ................................................................................... 45
V- KİŞİSEL SUÇLAR İLE SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA USULÜ .. 53
a- Genel Olarak ........................................................................................................... 53
b- Kişisel Suçlardan Dolayı Yapılan İhbar ve Şikâyetler ................................. 58
c- Soruşturma İşlemleri............................................................................................. 60
d- Kovuşturma Usul ve Esası ................................................................................... 66
VI – BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAŞKANI, DAİRE BAŞKANLARI,
ÜYELERİ, CUMHURİYET BAŞSAVCISI VE SAVCILARI HAKKINDAKİ
SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA USULÜ ................................................... 68
VII- KABAHAT SUÇLARINDAN DOLAYI SORUŞTURMA VE
KOVUŞTURMA USULÜ ......................................................................................... 69
Hakimlerin/savcıların görevlerini hangi esaslara göre yapmaları
gerektiği
konusunda mevzuatımızda açık bir düzenleme
bulunmamaktadır. Bununla birlikte, bu konudaki en önemli
uluslararası metin Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'nun
23 Nisan 2003 tarihli oturumunda kabul edilmiş olan Bangalor Yargı
Etiği ilkeleri'dir. Nitekim Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun
27.06.2006 gün ve 315 sayılı kararı ile de Bangalor Yargı Etiği
İlkeleri'nin benimsenmesine karar verilmiş ve bu husus Adalet
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nce tüm hakim ve savcılara
genelge şeklinde duyurulmuştur.
Bu belgede 6 temel değerden bahsedilmiş ve bu değerlere
ilişkin ilkeler tanımlanmıştır. Adı geçen belgede korunan değerler;
bağımsızlık, tarafsızlık, doğruluk ve tutarlılık, dürüstlük, eşitlik,
ehliyet ve liyakat olarak sayılırken, diğer kapsamlı açıklamaların
yanında bağımsızlıktan bahsedilirken; "hakim, genelde toplumdan,
özelde ise karar vermek zorunda olduğu ihtilafın taraflarından
bağımsızdır'; tarafsızlıktan bahsedilirken, "Tarafsızlık, yargı görevinin
tam ve doğru bir şekilde yerine getirilmesinin esasıdır. Bu prensip,
sadece bizatihi karar için değil, aynı zamanda kararın oluşturulduğu
süreç açısından da geçerlidir. Hakim, yargısal görevlerini tarafsız, ön
yargısız ve iltimasız olarak yerine getirmelidir. Hakim, mahkemede ve
mahkeme dışında, yargı ve yargıç tarafsızlığı açısından kamuoyu,
hukuk mesleği ve dava tarafların güvenini sağlayacak ve artıracak
davranışlar içerisinde olmalıdır. " doğruluk ve tutarlılıktan
bahsedilirken, "Hakim, mesleki davranış şekli itibarıyla, makul olarak
düşünme yeteneği olan bir kişide herhangi bir serzenişe yol açmayacak
hal ve tavır içinde olmalıdır. Hakimin hal ve davranış tarzı, yargının
doğruluğuna ve tutarlılığına ilişkin inancı kuvvetlendirici nitelikte
olmalıdır. Adaletin gerçek anlamda sağlanması kadar
gerçekleştirildiğinin görüntü olarak sağlanması da önemlidir."
dürüstlükten bahsedilirken, "Dürüstlük ve dürüstlüğün görüntü
olarak ortaya konuluşu, bir hakimin tüm etkinliklerini icrada esaslı
bir unsurdur. Hakim, hakimden sadır olan tüm etkinliklerde
yakışıksız ve yakışık almayan görüntüler içerisinde olmaktan
kaçmalıdır. Kamunun sürekli denetim suresi olan hakim, normal bir
vatandaş tarafından sıkıntı verici olarak görülebilecek kişisel
sınırlamaları kabullenmeli ve bunlara isteyerek ve özgürce
uymalıdır. Hakim, özellikle yargı mesleğinin onuruyla uyumlu bir
tarzda davranmalıdır. Hakim, kendi mahkemesinde hukuk
mesleğini icra eden kimselerle olan bireysel ilişkilerinde, objektif
olarak bakıldığında tarafgirlik veya bir tarafa meyletme görüntüsü
ya da şüphe doğuracak durumlardan kaçmalıdır. Hakim; ailesinin,
sosyal veya diğer ilişkilerinin, hakim olarak mesleki davranışlarını
veya vereceği yargısal kararları etkilemesine izin vermemelidir.
Hakim, hakimlik mesleğinin prestijini; kendisine, aile üyelerinden
birisine veya herhangi bir kimseye özel çıkar sağlayacak şekilde ne
kendisi kullanmalı ne de başka birisine kullandırmalıdır. Ayrıca
hakim, yargı görevinin yerine getirilmesinde, herhangi bir kimsenin
kendisini etkileyebileceği izlenimine ne kendisi yol açmalıdır, ne de
başkalar m böyle bir izlenime yol açmalarına müsaade etmelidir.
Hakim ve aile üyeleri; yargısal görevlerin yerine getirilmesine ilişkin
olarak, bir şeyin hakim tarafından yapılması, yapılmaması veya
yapılmasına kayıtsız kalınması ile ilintili herhangi bir hediye, bir
kredi, bir teberru ya da bir iltimas talebinde bulunmaları veya kabul
etmeleri konusunda izin veremez.'; eşitlikten bahsedilirken,
"Yargıçlık makamın gerektirdiği performans açısından asil olan;
herkesin mahkemeler önünde eşit muameleye tabi tutulmasını
sağlamaktır. '; ehliyet ve liyakatten bahsedilirken, "Hakim, yargısal
görevlerini layıkıyla yerine getirilmesine uygun düşmeyen
davranışlar içerisinde bulunamaz. "denilmek suretiyle bir hakimin
(savcının) uyması gereken etik değerler özü itibarıyla ortaya
konulmuştur.1
Yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek; diğer kamu
çalışanlarından farklı olarak, hakim ve savcılara görevlerini ifa ederken
bir takım güvenceler tanınmış ve işlediği iddia edilen suçlardan dolayı
yürütülecek soruşturma ve kovuşturma usulleri için özel hükümler
öngörülmüştür.
Değerlendirmeler
Henüz değerlendirme yapılmadı.