ÖNSÖZ 
Velayet davaları, çocuğun üstün yararı esas alınarak açılan ve velayet hakkının 
kurulması, değiştirilmesi, kaldırılması veya kullanılmasına ilişkin aile hukuku davalarıdır. 
Uygulamada en sık karşılaşılan velayet davaları şunlardır: 
1. Boşanma Davası İçinde Velayet Talebi 
• Anlaşmalı boşanmada velayet 
• Çekişmeli boşanmada velayet 
• Ortak çocukların velayetinin belirlenmesi 
2. Boşanma Sonrası Velayetin Değiştirilmesi Davası 
• Anneye verilen velayetin babaya verilmesi 
• Babaya verilen velayetin anneye verilmesi 
• Şartların değişmesi nedeniyle velayetin değiştirilmesi 
3. Velayetin Kaldırılması Davası 
• Anne yönünden velayetin kaldırılması 
• Baba yönünden velayetin kaldırılması 
• Her iki ebeveyn yönünden velayetin kaldırılması 
4. Velayetin İadesi Davası 
• Kaldırılan velayetin yeniden verilmesi 
• Şartların düzelmesi nedeniyle velayetin geri verilmesi 
5. Ortak Velayet Talepleri 
• Boşanma sonrasında ortak velayet 
• Yabancı mahkeme kararlarının tanınması kapsamında ortak velayet 
6. Evlilik Dışı Doğan Çocuklarda Velayet Davaları 
• Anne velayetinin devamı 
• Babanın velayet talebi 
• Sonradan evlenme nedeniyle velayet 
7. Soybağının Kurulmasından Sonra Velayet Davaları 
• Babalığın tespiti sonrası velayet 
• Tanıma işleminden sonra velayet 
8. Koruma Tedbiri Niteliğinde Geçici Velayet Talepleri 
• Geçici velayet 
• Tedbiren velayet 
• Yargılama süresince velayetin düzenlenmesi 
9. Geçici Velayet Kararının Değiştirilmesi 
10 
Velayet Davaları 
• Tedbir velayetinin değiştirilmesi 
• Geçici velayetin kaldırılması 
10. Velayetin Kullanılmasına İlişkin Uyuşmazlıklar 
• Eğitim konusunda anlaşmazlık 
• Sağlık kararları 
• Pasaport çıkarılması 
• Yurt dışına çıkış izni 
• Okul seçimi 
11. Kişisel İlişkinin (Görüş Günlerinin) Velayetle Birlikte Düzenlenmesi 
• Çocukla kişisel ilişkinin yeniden belirlenmesi 
• Görüş günlerinin değiştirilmesi 
• Görüş yasağı talepleri 
12. Velayetin İhmal veya Kötüye Kullanılması Nedeniyle Açılan Davalar 
• Çocuğun ihmal edilmesi 
• Şiddet uygulanması 
• Bağımlılık nedeniyle velayetin değiştirilmesi 
• Çocuğun eğitiminin engellenmesi 
13. Yurt Dışına Götürme veya Kaçırma Nedeniyle Velayet Davaları 
• Çocuğun iadesi talepleri 
• Velayetin değiştirilmesi talepleri 
• Uluslararası çocuk kaçırma uyuşmazlıkları 
14. Vesayet ile Velayet Arasındaki Uyuşmazlıklara İlişkin Davalar 
• Velayetin kaldırılıp vesayet kurulması 
• Vesayetin kaldırılarak velayetin verilmesi 
15. Yabancı Mahkeme Velayet Kararlarının Tanınması ve Tenfizi 
• Tanıma davası 
• Tenfiz davası 
16. Olağanüstü Durumlara İlişkin Velayet Davaları 
• Anne veya babanın ölümü 
• Uzun süre kayıp olması 
• Ağır hastalık 
• Cezaevinde bulunma 
• Fiilen çocuğa bakamama 
17. Koruyucu Aile veya Devlet Koruması Sonrasında Velayet Talepleri 
• Çocuğun aileye geri verilmesi 
• Velayetin yeniden tesisi 
11 
Velayet Davaları 
18. Velayet Kararının Uyarlanması Davaları 
• Çocuğun yaşının ilerlemesi 
• Eğitim ortamının değişmesi 
• Tarafların yaşam koşullarının değişmesi 
19. Yurt Dışında Yaşayan Ebeveynlerin Velayet Uyuşmazlıkları 
• Türkiye'de velayet kararı verilmesi 
• Milletlerarası yetki ve uygulanacak hukuk sorunları 
20. Velayete İlişkin İhtiyati Tedbir Talepleri 
• Çocuğun geçici olarak teslimi 
• Acil koruma kararları 
• Yurt dışına çıkış yasağı 
• Pasaport tedbirleri 
Ancak bu eserde uygulamada en Sık Açılan 10 Velayet Davası inceleme konusu 
yapılmıştır. Bu davalar şunlardır: 
1. Boşanma davasında velayet talebi
2. Velayetin değiştirilmesi davası 
3.Geçici (tedbir) velayet talebi 
4.Kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi 
5.Velayetin kaldırılması 
6.Velayetin iadesi 
7.Evlilik dışı çocukta velayet 
8.Ortak velayet talebi 
9.Yurt dışına çıkış izni nedeniyle velayet uyuşmazlığı 
10.Yabancı mahkeme velayet kararının tanınması ve 
Velayet davaları, aile hukukunun yalnızca hukuki bilgi değil; aynı zamanda psikoloji, 
çocuk gelişimi, sosyal hizmet, eğitim ve insan hakları perspektifini birlikte değerlendirmeyi 
gerektiren en hassas uyuşmazlık alanlarından biridir. Bu davalarda verilen her karar, 
yalnızca tarafların bugünkü hukuki durumunu değil, bir çocuğun yaşamını, gelişimini ve 
geleceğini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle velayet uyuşmazlıklarında şekli doğruluk 
kadar, maddi gerçeğe ulaşmayı sağlayacak kapsamlı bir araştırma ve çocuğun üstün yararını 
esas alan bir değerlendirme büyük önem taşımaktadır. 
Uygulamada görülen davalar incelendiğinde, velayet uyuşmazlıklarının önemli bir 
bölümünün eksik araştırma, yetersiz delil değerlendirmesi, gerekçe eksiklikleri veya 
değişen koşulların yeterince ortaya konulamaması nedeniyle kanun yolu incelemelerinde 
kaldırıldığı ya da bozulduğu görülmektedir. Bunun yanında dijital deliller, uluslararası 
unsurlar, özel gereksinimli çocuklar, aile içi şiddet iddiaları, psikiyatrik rahatsızlıklar, 
bağımlılık sorunları ve yüksek çatışmalı boşanmalar gibi güncel konular, velayet hukukunun 
klasik sınırlarını aşan yeni değerlendirme alanları oluşturmuştur. 
Bu eser hazırlanırken yalnızca mevzuatın açıklanmasıyla yetinilmemiş; uygulamada 
en sık karşılaşılan sorunlar, öğretide kabul gören ilkeler, yüksek yargı kararlarının ortaya 
koyduğu ölçütler ve uygulamaya yönelik çözüm önerileri sistematik bir bütünlük içinde ele 
alınmıştır. Kitapta; dava şartlarından delillerin değerlendirilmesine, Sosyal İnceleme 
Raporlarından bilirkişi uygulamalarına, geçici tedbirlerden gerekçeli karar yazımına, sık 
bozma nedenlerinden kontrol listelerine kadar uygulayıcının ihtiyaç duyabileceği temel 
konular bir araya getirilmiştir. 
Ayrıca bu baskıda, dijital delillerin değerlendirilmesi, yapay zekâ destekli dosya 
yönetimi, yabancılık unsuru taşıyan velayet uyuşmazlıkları ve özel durumlara ilişkin 
uygulama rehberleri gibi güncel başlıklara da yer verilerek eserin klasik bir hukuk kitabının 
ötesinde, çağdaş uygulamanın ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir başvuru kaynağı olması 
amaçlanmıştır. 
Kitabın sonunda yer alan "Delil Rehberi", "Uygulamada En Sık Karşılaşılan Bozma 
Nedenleri" ve "Velayet Davalarında 100 Hap Bilgi" başlıklı ek uygulama rehberi ise, teorik 
bilgilerin günlük uygulamaya hızlı ve pratik şekilde aktarılmasını sağlayacak biçimde 
hazırlanmıştır. 
Bu çalışmanın; özellikle mesleğe yeni başlayan hâkim ve avukatlara, stajyer 
hukukçulara, akademisyenlere ve aile hukuku alanında çalışan tüm uygulayıcılara güvenilir 
bir başvuru kaynağı olmasını temenni ediyorum. 
Hukuk, yalnızca uyuşmazlıkları çözen bir sistem değil; aynı zamanda çocukların 
güven içinde büyümesini sağlayan en önemli toplumsal güvencelerden biridir. Bu bilinçle 
verilen her kararın, çocukların üstün yararını önceleyen daha adil ve daha güçlü bir hukuk 
uygulamasına katkı sunması en büyük dileğimdir. 
Hüsnü Aldemir