KAYNAK HAKKININ TESPİTİ DAVASI
Orijinal fiyat: ₺200,00.₺195,00Şu andaki fiyat: ₺195,00. KDV Dahil
Kaynak Hakkının Tespiti Davası Rehberi, kaynak sularından doğan özel hukuk uyuşmazlıklarını teori ve uygulama bütünlüğü içinde ele almaktadır. Eserde kaynağın hukuki niteliği, özel su–genel su ayrımı, hukuki yarar, görev, yetki, taraflar, ispat, keşif, bilirkişi incelemesi ve hüküm kurma esasları sistematik biçimde açıklanmaktadır. Dava dilekçeleri, cevap örnekleri, müzekkereler, ara kararlar, bilirkişi soruları, rapora itirazlar ve hüküm örnekleri uygulamacıya doğrudan yol göstermektedir. Güncel mevzuat ile yerleşik içtihat ilkelerini bir araya getiren çalışma; avukatlar, hâkimler, bilirkişiler ve hak sahipleri için güvenilir, anlaşılır ve pratik bir başvuru kaynağı sunmakta; dava sürecinin doğru, hızlı ve etkili yönetilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır; uygulamadaki temel riskleri de göstermektedir.
Kitap Kapsamı (İçindekiler)
ÖNSÖZ ................................................................................................................................7 BİRİNCİ BÖLÜM ..............................................................................................................9 DAVANIN MADDİ HUKUK TEMELİ...................................................................................9 1. KAYNAK KAVRAMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ .................................................................9 2. KAYNAK – YERALTI SUYU – AKARSU – GENEL SU AYRIMI .....................................13 3. KAYNAĞIN TAŞINMAZLA HUKUKİ İLİŞKİSİ ............................................................17 4. KAYNAK ÜZERİNDEKİ HAKKIN HUKUKİ NİTELİĞİ ..................................................22 5. KAYNAK HAKKININ MÜLKİYET HAKKIYLA İLİŞKİSİ ................................................28 6. BAŞKASININ TAŞINMAZINDAKİ KAYNAKTAN YARARLANMA HAKKI .....................34 7. KAYNAK İRTİFAKI VE DİĞER İRTİFAK HAKLARIYLA İLİŞKİ .......................................40 8. KADİM KULLANIM VE KAYNAKTAN YARARLANMA OLGUSU ................................47 9. ORTAK KAYNAK VE BİRDEN FAZLA TAŞINMAZI İLGİLENDİREN KAYNAKLAR ..........54 10. ÖZEL SU – GENEL SU AYRIMININ TESPİT DAVASINA ETKİSİ .................................62 11. KAMUYA AİT VEYA KAMU YARARLANMASINA TAHSİS EDİLMİŞ SULAR ..............70 12. KAYNAK HAKKININ KAZANILMASI, DEVRİ VE SONA ERMESİ ..............................80 İKİNCİ BÖLÜM ..................................................................................................................89 KAYNAK HAKKININ TESPİTİ DAVASININ ESASLARI ............................................................89 1. TESPİT DAVASININ TANIMI VE AMACI ......................................................................89 2. DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ......................................................................................95 3. OLUMLU VE OLUMSUZ TESPİT DAVASI ................................................................... 102 4. TESPİT DAVASINDA HUKUKİ YARAR ........................................................................ 109 5. GÜNCEL HUKUKİ TEHLİKE ŞARTI ............................................................................. 117 6. TESPİT DAVASI İLE EDA DAVASI AYRIMI .................................................................. 124 7. TESPİT DAVASI İLE ELATMANIN ÖNLENMESİ DAVASI AYRIMI ................................. 133 8. TESPİT DAVASI İLE KAYNAK HAKKI KURULMASI DAVASI AYRIMI ............................ 142 9. TESPİT DAVASI İLE İRTİFAK HAKKI DAVASI AYRIMI .................................................. 151 10. TESPİT DAVASI İLE TAPU İPTALİ VE TESCİL DAVASI İLİŞKİSİ .................................... 160 11. SUYA MÜDAHALENİN ÖNLENMESİ TALEBİ ........................................................... 168 12. ESKİ HÂLE GETİRME TALEBİ .................................................................................. 179 13. TERDİTLİ VE BİRLİKTE İLERİ SÜRÜLEBİLECEK TALEPLER ......................................... 189 14. TESPİT HÜKMÜNÜN KAPSAMI VE ETKİSİ .............................................................. 199 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ............................................................................................................ 211 DAVANIN AÇILMASI, TARAFLAR, USUL VE YARGILAMA .................................................. 211 1. DAVA ÖNCESİ İNCELEME ........................................................................................ 211 2. KAYNAĞIN VE TAŞINMAZLARIN BELİRLENMESİ ...................................................... 221 3. TAPU VE KADASTRO ARAŞTIRMASI ........................................................................ 231 4. KAYNAKTAN YARARLANMA BİÇİMİNİN ARAŞTIRILMASI ........................................ 241 5. ÖNCEDEN VERİLMİŞ KARARLARIN ARAŞTIRILMASI ................................................ 251 6. DOĞRU DAVA TÜRÜNÜN BELİRLENMESİ ................................................................ 263 7. TESPİT DAVASINDA HUKUKİ YARARIN ÖN DEĞERLENDİRİLMESİ ............................ 272 8. TARAFLAR VE HUSUMET ........................................................................................ 282 8.1. Davacı ................................................................................................................ 282 8.2. Davalı ................................................................................................................. 292 8.3. Taşınmaz Malikinin Taraf Sıfatı ........................................................................... 303 8.4. Paylı Mülkiyet .................................................................................................... 314 8.5. Elbirliği Mülkiyeti ............................................................................................... 325 8.6. Komşu Taşınmaz Malikleri ................................................................................. 336 8.7. Köy ve Belediye .................................................................................................. 347 8.8. Hazine ................................................................................................................ 358 8.9. Diğer Kamu Tüzel Kişileri .................................................................................... 369 8.10. Taraf Değişikliği ve Taşınmazın Devri ................................................................ 381 9. GÖREV, YETKİ VE DAVA ŞARTLARI .......................................................................... 392 9.1. Görev ................................................................................................................. 392 9.2. Yetki ................................................................................................................... 397 9.3. Kesin Yetki .......................................................................................................... 403 9.4. Hukuki Yarar ....................................................................................................... 412 9.5. Dava Şartları ...................................................................................................... 421 9.6. Derdestlik ........................................................................................................... 433 9.7. Kesin Hüküm ...................................................................................................... 444 9.8. Arabuluculuk ...................................................................................................... 457 9.9. Dava Değeri ........................................................................................................ 472 9.10. Harç ve Giderler ............................................................................................... 486 9.11. Dava Dilekçesinin İçeriği ve Talep Sonucunun Oluşturulması............................. 501 9.12. Yargılamanın Yürütülmesi .................................................................................. 502 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ....................................................................................................... 508 İSPAT, DELİLLER, KEŞİF, BİLİRKİŞİ VE HÜKÜM .................................................................. 508 1. İSPAT....................................................................................................................... 508 2. DELİLLER ................................................................................................................. 517 3. KEŞİF VE BİLİRKİŞİ ................................................................................................... 528 4. HÜKÜM .................................................................................................................. 538 5. KANUN YOLLARI VE KESİN HÜKÜM ........................................................................ 547 BEŞİNCİ BÖLÜM .............................................................................................................. 556 UYGULAMA, İÇTİHAT VE PRATİK REHBER ....................................................................... 556 1. UYGULAMA DOSYASI .............................................................................................. 556 2. ÖRNEK BELGELER ................................................................................................... 563 2.1. Dava Dilekçesi .................................................................................................... 563 2.2. Cevap Dilekçesi .................................................................................................. 570 2.3. Tensip Zaptı ........................................................................................................ 578 2.4. Tapu Müdürlüğüne Müzekkere .......................................................................... 584 2.5. Kadastro Müdürlüğüne Müzekkere.................................................................... 587 2.6. DSİ’ye Müzekkere .............................................................................................. 589 2.7. Keşif Ara Kararı .................................................................................................. 592 2.8. Bilirkişi Görevlendirme Ara Kararı ...................................................................... 601 2.9. Bilirkişilere Sorulacak Sorular ............................................................................ 603 2.10. Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi ..................................................................... 607 2.11. Kabul Hükmü ................................................................................................... 612 2.12. Ret Hükmü ....................................................................................................... 614 2.13. Kısmen Kabul Hükmü ....................................................................................... 615 2.14. İnfaza ve Uygulamaya Elverişli Hüküm Fıkrası .................................................. 617 3. TARAFLARA GÖRE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR .................................... 620 4. YERLEŞİK YARGITAY İLKELERİ VE BOZMA NEDENİ YAPILAN HUSUSLAR................... 629 4.1. KAYNAK VE KAYNAK HAKKINA İLİŞKİN İLKELER .................................................. 629 4.2. KAYNAK–GENEL SU AYRIMINA İLİŞKİN İLKELER .................................................. 639 4.3. HUKUKİ YARARA İLİŞKİN İLKELER ....................................................................... 646 4.4. KADİM KULLANIMA İLİŞKİN İLKELER .................................................................. 653 4.5. TARAF VE HUSUMETE İLİŞKİN İLKELER ............................................................... 662 4.6. KEŞİF VE BİLİRKİŞİYE İLİŞKİN İLKELER ................................................................. 672 4.7. HÜKÜM FIKRASINA İLİŞKİN İLKELER ................................................................... 683 4.8. UYGULAMADA BOZMA NEDENİ YAPILAN HATALAR ........................................... 696 5. TABLOLAR VE KARŞILAŞTIRMALAR ......................................................................... 706 5.1. Dava Türü–Talep–Husumet Tablosu ................................................................... 706 5.2. Görev–Yetki Tablosu........................................................................................... 716 5.3. Vakıa–İspat Yükü–Delil Tablosu .......................................................................... 728 5.4. İstenecek Belgeler Tablosu ................................................................................. 742 5.5. Müzekkere Tablosu ............................................................................................ 754 5.6. Bilirkişi Branşı–İnceleme Konusu Tablosu .......................................................... 765 5.7. Tespit–Elatmanın Önlenmesi–Kaynak Hakkı Kurulması–İrtifak–Tescil Karşılaştırma Tablosu............................. 778 6. HAP BİLGİLER.......................................................................................................... 790 7. SIK SORULAN SORULAR .......................................................................................... 799 8. ÖNEMLİ UYGULAMA NOTLARI ............................................................................... 816 9. SIK KARIŞTIRILAN KAVRAMLAR .............................................................................. 822 10. DAVA YÖNETİM ALGORİTMALARI ........................................................................ 825 10.1. Doğru Dava Türünü Belirleme Algoritması ......................................................... 825 10.2. Hukuki Yarar Kontrol Algoritması ....................................................................... 830 10.3. Taraf ve Husumet Algoritması ............................................................................ 837 10.4. Delil Toplama Algoritması .................................................................................. 844 10.5. Keşif ve Bilirkişi Algoritması ............................................................................... 854 10.6. Hüküm Kurma Algoritması ................................................................................. 865 10.7. Kaynak Hakkının Tespiti Davası Master Algoritması ........................................... 877
Önsöz
Kaynaklar, yalnızca bir taşınmazdan çıkan suyu değil; mülkiyet hakkını, komşuluk ilişkilerini, tarımsal üretimi, içme ve kullanma suyu ihtiyacını, çevresel değerleri ve kimi zaman bir yerleşim yerinin ortak yaşam düzenini ilgilendiren özel bir hukuki alanı ifade eder. Bu nedenle kaynaklardan doğan uyuşmazlıklar, görünüşte sınırlı bir su kullanımı anlaşmazlığı olsa da maddi hukuk, usul hukuku ve teknik bilimlerin birlikte değerlendirilmesini gerektiren karmaşık davalara dönüşebilmektedir. Kaynak hakkının tespiti davalarında öncelikle uyuşmazlık konusu suyun doğru nitelendirilmesi gerekir. Kaynak, kuyu, yer altı suyu, akarsu, genel su ve özel su kavramlarının birbirinden ayrılmaması; yanlış dava türünün seçilmesine, eksik taraf teşkiline ve hatalı hüküm kurulmasına yol açabilir. Aynı şekilde kaynağın fiziksel varlığı, fiilî kullanım, kaynak mülkiyeti, kaynak irtifakı, kadim yararlanma ve idari su kullanım izni birbirinden farklı hukuki meselelerdir. Bunlardan birinin kanıtlanması, diğerlerinin de kendiliğinden kanıtlandığı anlamına gelmez. Bu eser, kaynak hakkının tespiti davasını yalnızca teorik hükümler çerçevesinde açıklamakla yetinmemekte; uyuşmazlığın ortaya çıkmasından kararın uygulanmasına kadar bütün süreci sistematik bir yaklaşımla ele almaktadır. Kaynağın hukuki niteliği, özel su–genel su ayrımı, tespit davasının koşulları, hukuki yarar, görev, yetki, taraflar, husumet, ispat yükü, deliller, keşif, bilirkişi incelemesi, hüküm, kanun yolları ve kesin hükmün etkileri ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Kaynak uyuşmazlıklarının sağlıklı çözülebilmesi, tapu ve kadastro kayıtlarıyla teknik arazi incelemesinin birlikte yürütülmesine bağlıdır. Kaynağın hangi parselden çıktığı, doğal ve güncel debisi, mevsimsel değişimi, beslenme alanı, başka sularla bağlantısı, su alma noktası, iletim güzergâhı ve tesislerin konumu bilimsel yöntemlerle belirlenmelidir. Bu nedenle eserde jeoloji veya hidrojeoloji, harita-kadastro, ziraat, çevre ve su yapıları bilirkişilerinin görevleri; keşfin hazırlanması, yapılması ve bilirkişi raporunun denetlenmesi bakımından ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Uygulamada yalnızca haklı olmak yeterli değildir. Doğru dava türünün seçilmesi, hukuki yararın somutlaştırılması, davanın doğru kişilere yöneltilmesi, çekişmeli vakıaların açıkça gösterilmesi ve her vakıanın uygun delille ilişkilendirilmesi gerekir. Bu amaçla kitapta örnek dava ve cevap dilekçelerine, tensip ve keşif ara kararlarına, kurumlara yazılacak müzekkerelere, bilirkişilere yöneltilecek sorulara, rapora itiraz örneklerine ve farklı karar ihtimallerine yer verilmiştir. Kaynak hakkının varlığının belirlenmesi kadar, verilecek hükmün uygulanabilir olması da önemlidir. Kaynağın yeri, ilgili taşınmazlar, hakkın hukuki niteliği, kullanılacak su miktarı, yararlanma zamanı, varsa dönüşümlü kullanım düzeni, boru veya kanal güzergâhı ile teknik kroki hükümde tereddüde yer bırakmayacak biçimde gösterilmelidir. “İhtiyacı kadar” veya “eskiden beri kullandığı şekilde” gibi belirsiz ifadeler, uyuşmazlığı sona erdirmek yerine yeni anlaşmazlıkların doğmasına neden olabilmektedir. Bu sebeple eserde infaza ve tapu uygulamasına elverişli hüküm kurulmasına özel önem verilmiştir. Kitabın uygulama bölümleri; davacı ve davalı vekilleri, hâkimler ve bilirkişiler için ayrı bakış açılarıyla hazırlanmıştır. Hap bilgiler, sık sorulan sorular, karşılaştırma tabloları, kontrol listeleri ve dava yönetim algoritmaları sayesinde karmaşık konuların hızlı biçimde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bölüm sonunda yer verilen Kaynak Hakkının Tespiti Davası Master Algoritması, dava öncesi incelemeden kesinleşme ve uygulamaya kadar bütün süreci tek bir sistem içinde birleştirmektedir. Bu çalışma, hukuk kurallarının somut olayın özelliklerinden ve teknik gerçeklerden ayrı düşünülemeyeceği anlayışıyla hazırlanmıştır. Her uyuşmazlığın kendine özgü koşulları bulunduğundan, eserdeki örneklerin somut olayın tarafları, talepleri, delilleri ve güncel mevzuat dikkate alınarak uyarlanması gerekir. Kitabın; hâkimlere, avukatlara, bilirkişilere, akademisyenlere, hukuk öğrencilerine ve kaynak hakkı uyuşmazlığıyla karşılaşan bütün ilgililere güvenilir ve işlevsel bir yol haritası sunmasını diliyorum. Hüsnü ALDEMİR
Sıkça Sorulan Sorular
Pratik Kullanım Senaryoları & Doğrudan Bilgiler
Bu eser kimler için uygundur?
Başta hakimler, avukatlar, akademisyenler, stajyer avukatlar ve 01.02. Gayrimenkul Hukukundan Kaynaklanan Davalar alanında uzmanlaşmak isteyen uygulamacılar için başucu rehberi ve içtihat kaynağıdır.
Hangi hukuki süreçlerde kullanılır?
KAYNAK HAKKININ TESPİTİ DAVASI kapsamında dava açılış süreçleri, dava şartları kontrolü, dava ve cevap dilekçesi hazırlama, görevli ve yetkili mahkeme tespiti ile emsal BAM/Yargıtay kararlarının incelenmesinde doğrudan rehber edinilir.
Eserin temel odak noktası ve kapsamı nedir?
01.02. Gayrimenkul Hukukundan Kaynaklanan Davalar başlığı altında yer alan uygulamadaki güncel yargı kararları, usul ve esas analizleri, pratik çözüm yolları ve mevzuat uygulamalarını eksiksiz sunmasıdır.
DOS Dijital Yayıncılık; uygulamalı Hukuk Dava Rehberleri, Yapay Zekâ Hukuk Çevirmeni ve güncel Mevzuat ve İçtihat analizleriyle hukuk profesyonellerine dijital yayıncılık çözümleri sunar.
Değerlendirmeler
Henüz değerlendirme yapılmadı.